Fauna wymiera – ekolodzy biją na alarm

Ekosystem jest zbiorowością gatunków zwierząt i roślin, obejmującą również środowisko, w którym żyją. Tworzy złożony system ściśle powiązanych ze sobą elementów. Zmiany klimatyczne i środowiskowe, które są obserwowane w dzisiejszych czasach niekorzystnie wpływają na niektóre ekosystemy, skazując je na wymarcie.

Wymieranie zwane również ekstynkcją jest procesem zanikania gatunków lub innej grupy klasyfikacji (np. rodziny lub podgatunku). Należy do naturalnych procesów związanych z ewolucją życia na Ziemi. Okresowo występują tak zwane masowe wymierania. Masowe wymieranie jest gwałtownym wyginięciem wielu gatunków zwierząt i roślin, w wyniku wpływu globalnych czynników środowiskowych. Ostatnim było wymieranie holoceńskie, które nastąpiło około 10 tys. lat temu. Obecnie trwa dyskusja nad związkiem działalności człowieka ze współczesnym wymieraniem gatunków. Zjawisko obejmujące przekształcanie i fragmentację siedlisk, a także eksploatację gatunków określa się mianem szóstej katastrofy. Naukowcy przeanalizowali liczebność gatunków i zaobserwowali spadek w ciągu ostatnich kilkuset lat. Naturalny proces wymierania fauny obejmuje maksymalnie dwa gatunki ssaków w ciągu miliona lat, poza epizodami katastrof naturalnych. W ciągu ostatnich pięciu wieków wyginęło około osiemdziesiąt gatunków ssaków. Zwiększone tempo wymierania fauny jest tłumaczone destrukcyjnym wpływem cywilizacji ludzkiej.

Zanieczyszczenia emitowane do środowiska, w tym głównie odpady produkowane przez ludzi, są główną przyczyną wymierania zwierząt. Równie niebezpieczne są plamy ropy naftowej na wodzie. Geneza zjawiska o którym mowa jest też związana z nieprawidłowo prowadzoną gospodarką rolną. Współcześnie stosuje się sztuczne nawozy i środki ochrony roślin w znacznych ilościach. Szkodzą glebie i organizmom bytującym w pedosferze. Wśród przyczyn powodujących wymieranie fauny zalicza się też stopniowe kurczenie się terenów leśnych, spowodowane pożarami i wycinką drzew. Wycinanie lasów jest procesem postępującym w bardzo szybkim tempie. Jeżeli nie zostanie zahamowany, za kilka lat jedynymi puszczami tropikalnymi będą lasy w zachodniej części Amazonki oraz w dorzeczu Konga. Podobny wpływ ma budowa dróg. Problemem jest również myślistwo, kłusownictwo i przełowienie, które w ciągu ostatnich wieków doprowadziło do wymarcia wielu gatunków zwierząt. Wśród przyczyn ekstynkcji należy także wymienić czynniki naturalne, niezwiązane z działalnością człowieka. Są to zmiany klimatyczne i geologiczne, współzawodnictwo, przyczyny genetyczne i demograficzne oraz choroby.

Prognozy naukowców nie są optymistyczne. Ocieplenie się klimatu negatywnie wpływa na stan fauny. Zmiana średnich temperatur o 2 stopnie Celsjusza spowoduje zmianę warunków środowiskowych, do których większość gatunków nie jest przystosowana. Należy dodać, że intensywny rozwój cywilizacji w XIX, a zwłaszcza w XX wieku spowodował, że ekosystemy weszły w nowe tysiąclecie bardzo osłabione. Spadek populacji i degradacja środowiska są głównymi konsekwencjami nieprzemyślanych działań ludzi, wpływającymi na wymieranie fauny na świecie.